Hình 2: Nhập khẩu và xuất khẩu hàng hóa năm 2024. Nguồn: Tổng cục Thống kê.

Cũng trong năm 2024, lần đầu tiên, một mặt hàng duy nhất đạt kim ngạch xuất nhập khẩu vượt quá 100 tỷ USD. Đó là mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện, với kim ngạch nhập khẩu đạt 107,1 tỷ USD, tăng đáng kể 21,7% so với năm 2023, chiếm 28,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Mặt hàng này cũng dẫn đầu danh sách các mặt hàng xuất khẩu chính, đạt 72,6 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện lên 179,7 tỷ USD, tăng mạnh 23,6% so với năm 2023.

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành điện tử, máy tính và linh kiện cho thấy Việt Nam đang dần chuyển dịch từ sản xuất nguyên liệu thô sang sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất và công nghệ cao. Sự phát triển của ngành linh kiện điện tử, robot và phần mềm là minh chứng rõ ràng cho sự chuyển dịch này.

Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài (FDI)

Trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu đang giảm do những bất ổn của nền kinh tế toàn cầu, FDI vào Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Theo số liệu thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thu hút FDI cả năm 2024 đạt gần 38,23 tỷ USD, đưa Việt Nam vào top 15 quốc gia đang phát triển thu hút FDI nhiều nhất; FDI thực hiện đạt khoảng 25,35 tỷ USD, tăng 9,4%, mức cao nhất từ trước đến nay. Giá trị thương hiệu quốc gia năm 2024 đạt 507 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới, tăng một bậc so với năm 2023. Đây là kết quả của những nỗ lực cải thiện chính sách thu hút đầu tư và các hoạt động xúc tiến thương mại.

Năm 2024, Việt Nam chứng kiến nhiều tín hiệu tích cực từ dòng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là công nghệ cao. Đầu tháng 12 năm 2024, Nvidia chọn Việt Nam làm địa điểm xây dựng trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) thứ ba trên thế giới, sau Mỹ và Đài Loan. Tháng 11 năm 2024, Foxconn công bố đầu tư 80 triệu USD vào sản xuất chip tại tỉnh Bắc Giang. SpaceX, thuộc sở hữu của Elon Musk, cũng có kế hoạch đầu tư 1,5 tỷ USD vào Việt Nam, trong khi Tổ chức Trump sẽ đầu tư một khoản tương tự vào Hưng Yên. Amkor, một tập đoàn công nghệ của Mỹ, đã công bố kế hoạch xây dựng nhà máy rộng 200.000 mét vuông tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư lên tới 1,6 tỷ USD vào tháng 6 năm 2024.

Với triển vọng tăng trưởng đầy hứa hẹn của nền kinh tế và những động thái gần đây của các nhà đầu tư nước ngoài, nhiều chuyên gia dự đoán rằng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam năm 2024 có thể đạt mục tiêu 40 tỷ USD.

CEO Jensen Huang của Nvidia đã chọn Việt Nam là “ngôi nhà thứ hai” của công ty thông qua việc khai trương Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển.

Dự báo xu hướng tăng trưởng tích cực sẽ tiếp tục trong năm 2025.

Đối với Việt Nam, hầu hết các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), OECD và IMF đều dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025 sẽ nằm trong khoảng từ 6,1% đến 6,6%. Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nền kinh tế Việt Nam sẽ đạt quy mô 506 tỷ USD vào năm 2025, xếp thứ 33 toàn cầu. Đây là sự tăng trưởng so với GDP 433 tỷ USD và vị trí thứ 34 năm 2023.

Trong khi đó, theo báo cáo “Triển vọng kinh tế toàn cầu” được công bố gần đây, Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ đạt 6,6% vào năm 2025. Con số này cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó của tổ chức này vào tháng 10 năm 2024. Với tốc độ tăng trưởng dự kiến này, Việt Nam sẽ nằm trong số các quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất châu Á, chỉ đứng sau Bhutan và Ấn Độ, cả hai quốc gia này đều được dự báo đạt mức tăng trưởng 7,2%. So với các quốc gia khác trong khu vực, tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ vượt qua Philippines (6,1%), Campuchia (5,5%), Indonesia (5,1%) và Thái Lan (2,9%).

Theo các chuyên gia kinh tế, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả rất tích cực nhờ nhu cầu tăng cao từ các đối tác xuất khẩu chính như EU và Mỹ, dẫn đến sự phục hồi mạnh mẽ của xuất khẩu và sản xuất công nghiệp, cùng với sự phục hồi dần dần của tiêu dùng nội địa. Cũng đưa ra dự báo cho nền kinh tế Việt Nam năm 2025, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã nâng dự báo tăng trưởng năm 2025 lên 6,6%, từ mức 6,2% trong báo cáo tháng 12 năm 2024. Sự điều chỉnh này dựa trên hiệu quả xuất khẩu mạnh mẽ của Việt Nam, bao gồm cả lĩnh vực sản xuất, hiệu quả đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ổn định, được hỗ trợ bởi xu hướng điều chỉnh tiền tệ toàn cầu và giá cả hàng hóa toàn cầu ở mức vừa phải (bao gồm cả giá dầu thô).

Các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025

• Nền kinh tế toàn cầu đang dần ổn định khi thương mại hàng hóa toàn cầu được cải thiện, áp lực lạm phát giảm bớt, điều kiện thị trường tài chính tiếp tục nới lỏng và thị trường lao động phục hồi tích cực. Những yếu tố này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2025, tác động tích cực đến nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Bên cạnh đó, nền kinh tế toàn cầu hiện đang trải qua quá trình chuyển đổi giữa tự do hóa và bảo hộ, giữa đa phương và song phương, đặc biệt trong bối cảnh diễn biến địa chính trị khó lường. Đổi mới sáng tạo, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và bảo vệ môi trường đang trở thành xu hướng tất yếu cho sự phát triển toàn cầu. Trong bối cảnh này, các quốc gia, trong đó có Việt Nam, luôn tập trung điều chỉnh chiến lược và chính sách để tham gia sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao vị thế xuất khẩu, khai thác hiệu quả lợi thế thương mại và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài phục vụ phát triển kinh tế.
  
  
• Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo ra những cơ hội đáng kể cho Việt Nam thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghiệp, đặc biệt là các ngành chế biến, sản xuất và công nghệ cao. Bên cạnh đó, kinh tế số, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xác định là những động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng cho việc nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Phát triển ngành công nghiệp bán dẫn là mục tiêu chiến lược, không chỉ là động lực thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác như thương mại điện tử, sản xuất, logistics, mà còn là yếu tố nền tảng cho sự phát triển kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam. Tận dụng các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường xuất khẩu các sản phẩm chủ lực và thế mạnh của Việt Nam sang các thị trường châu Âu, Nhật Bản, Bắc Mỹ và thị trường Halal; tham gia sâu rộng và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
  
  
• Việc liên tục cải tiến các chính sách và thủ tục pháp lý tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Chính sách của Chính phủ tập trung vào việc thực hiện các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cán cân quan trọng. Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã tham gia trao đổi và đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước để tiếp nhận phản hồi và giải quyết các vấn đề, trở ngại liên quan đến hoạt động sản xuất và kinh doanh, bao gồm cả thị trường tín dụng và thị trường bất động sản. Chính phủ đã ban hành các chỉ thị và thông điệp quan trọng về việc đảm bảo các cán cân quan trọng và cung cấp đủ điện cho sản xuất và tiêu dùng trong nước. Việc truyền thông chính sách được thực hiện thường xuyên, chủ động và hiệu quả, qua đó giúp tăng cường niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và người dân vào các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội của Chính phủ.
  
  

Ngành công nghiệp bán dẫn được xem là yếu tố nền tảng cho sự phát triển của nền kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam .

Việt Nam là một quốc gia có nền kinh tế hội nhập cao với nền kinh tế toàn cầu; do đó, những diễn biến của nền kinh tế toàn cầu sẽ ảnh hưởng đáng kể đến nền kinh tế Việt Nam trong năm 2025. Mặc dù tình hình địa chính trị thế giới không ổn định và nhiều diễn biến khó lường, nhưng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực hơn nhờ sự phục hồi tăng trưởng thương mại và kiểm soát lạm phát tốt. Tăng trưởng GDP năm 2025 được dự báo đạt khoảng 6,5 – 7%.

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam sẽ tiếp tục tăng mạnh nhờ vị trí địa lý chiến lược, lực lượng lao động trẻ và môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện. Hoạt động thương mại, bao gồm xuất khẩu và nhập khẩu, sẽ tiếp tục được cải thiện, đặc biệt là trong các lĩnh vực điện tử, dệt may và nông nghiệp. Nền kinh tế số được dự báo sẽ mở rộng với sự ứng dụng ngày càng tăng của công nghệ số và thương mại điện tử vào năm 2025.

Nguồn: PeopleWise Vietnam – PeopleWise Insights